Aankomst en vertrek, hardware en software

Een paar maanden geleden was Pristina Airport nog een van de meest deprimerende plekken op de Balkan. Een hobbelweg leidde naar een veld in de middle of nowhere. Daar stond een kleine, aftandse terminal met te weinig zitplaatsen, een miniscule bar en een duty free shop waar niets te koop was behalve sigaretten en wat frutsels. Ik heb in die deprimerende bende ooit mijn verjaardag doorgebracht, dankzij een defect vliegtuig. Verveling blijft je bij. Het was een verjaardag om nooit te vergeten.

Ik loop nu door een gloednieuwe aankomsthal en voel me vervreemd. Het lijkt of een teletijdmachine mij naar het jaar 2020 heeft getransporteerd en Kosovo inmiddels een economische boom heeft doorgemaakt. De terminal is gemaakt van blinkend staal, ruim en licht, en van alle gemakken voorzien. Bij de duty free shops is zelfs een hippe Desigual speciaalzaak aanwezig. Ik kan kiezen uit vier horeca gelegenheden. Het hele zaakje straalt optimisme uit. Dit vliegveld is een uithangbord voor Kosovo’s glansrijke toekomst: Kijk internationale investeerders, hier moet je zijn!

Dit is mijn laatste officiële reis naar Kosovo en ik wil graag geloven dat het goed komt met het jonge land. Met de hardware lijkt dat het geval: het moderne vliegveld; de kersverse snelweg naar Pristina, die uiteindelijk naar de Servische stad Nis zal leiden; de winkelcentra en industrie die naast de grote wegen verrijzen; de nieuwe hoogbouwwijken van Pristina. Al die ontwikkelingen geven een gevoel van dynamiek, van hoop op een beter leven.

Maar hoe staat het met de software, het weefsel van de samenleving? Van binnen is het nog niet allemaal fris en fruitig in Kosovo. Ik lees het in de cijfers. Ik hoor het uit de verhalen van vrienden en collega’s: torenhoge werkloosheid, corruptie, criminaliteit, etnische scheiding en angst voor elkaar, niet tot nauwelijks dealing with the past. Het is nog niet allemaal goud wat er blinkt.

Zeker niet in het noorden van Kosovo. Bij aankomst in Noord Mitrovica lijkt de stad nog even grauw als anders. Het noordelijke deel van de mijnstad voelt in haar kern niet veel veranderd sinds ik hier voor het eerst kwam, een kleine tien jaar geleden. De (mijn)industrie staat al jaren stil. De turbofolk schalt als altijd uit de vele barretjes en ik betaal mijn sigaretten nog steeds in Servische dinars. De brug naar het zuiden is geblokkeerd. De segregatie is een feit.

Het algehele gevoel van limbo wordt geïllustreerd door de verkiezingen. Die moeten  in heel Mitrovica Noord alweer overnieuw. De burgemeester wil zijn ambt niet. Een gemeenteraadslid is net vermoord. De (Servische) overheid betaalt het levensonderhoud van de (Servische) mensen….maar voor hoe lang nog? Onzekerheid heerst. De meeste mensen zijn bang voor wat de toekomst zal brengen. Maar onze lokale partners gaan door met het slaan van bruggen, met het vragen om duidelijkheid en goed beleid, met het activeren van burgers.

Er is nog heel veel werk te doen in Kosovo. Software ontwikkeling zeg maar. En ik, ik zal er niet meer bij zijn. Gelukkig heb ik wel hoop, voor mij belichaamd -idioot, misschien- door een vliegterminal, en -meer inhoudelijk- door het inspirerende werk van mijn collega’s en vrienden. En dat verzacht vertrek.

Geplaatst in Uncategorized | 3 reacties

Hoezo, adequaat?

Afgelopen zondag zijn voor het eerst in Noord-Kosovo lokale verkiezingen gehouden binnen het Kosovaarse systeem. De weken voorafgaand aan deze historische verkiezingen had de regio te maken met flink wat intimidatie en geweld. Meerdere kandidaten zijn mishandeld en geïntimideerd met explosieven, een grote boycotcampagne voor de verkiezingen domineerde het straatbeeld. Ook de verkiezingsdag zelf vond plaats in een heel intimiderende sfeer, met name in Zvecan en Noord-Mitrovica: met de komst van radicaal-nationalistische groepen uit Servië, stemkoren bij de ingangen van alle stembureaus en uiteindelijk invallen in drie stembureaus door gemaskerde groepen. De dreiging is voor veel mensen die ik heb gesproken de doorslaggevende reden geweest om niet te gaan stemmen.

Sinds de verkiezingsdag buitelen verschillende internationale actoren over elkaar heen om de verkiezingen zoveel mogelijk een succes te verklaren en om duidelijk te maken dat zij adequaat hebben gehandeld. Gisteren heeft de Kosovaarse kiescommissie besloten alleen de stemmingen van de drie stemburaus ongeldig te verklaren. Verder is de uitslag geldig, hoewel nog niet officieel bekend gemaakt. Waarom is het kennelijk zo belangrijk om deze verkiezingen een succes te laten zijn?

Paradepaardje
Hiervoor zijn drie redenen te noemen. In de eerste plaats is deze verkiezing het resultaat van het baanbrekende akkoord tussen Kosovo en Servië dat de relaties tussen beide landen moet “normaliseren”. Dit in april gesloten akkoord is het paradepaardje van de EU Hoge Vertegenwoordiger voor het Buitenlands Beleid Catherine Ashton. Een echte mislukking zou dit akkoord ondergraven. De tweede reden, en voor een groot deel van de internationale gemeenschap het belangrijkste, is dat deze verkiezingen de facto het statusgeschil over Kosovo oplossen: Noord-Kosovo is juridisch gezien deel van het Kosovaarse systeem. De derde reden is dat er simpelweg geen alternatief plan is.

Onmogelijk
Geen van die redenen heeft iets te maken met de situatie en de mensen in Noord-Kosovo zelf. En dat terwijl van hen iets is gevraagd dat bijna onmogelijk is. Ze zijn onder druk gezet om te gaan stemmen in een land waar ze niet bij willen horen. Om hiermee een akkoord te omarmen waarvan de consequenties voor hun dagelijks leven nog lang niet duidelijk zijn. Zonder dat de deelnemende partijen enige campagne hebben gevoerd of een programma of visie op de toekomst hadden. En dit in een intimiderend en gewelddadig klimaat waarin de Kosovaarse politie, EULEX, de rule of law missie van de Europese Unie en de NAVO er niet in zijn geslaagd om veiligheid te bieden. De uitslag heeft hierdoor niks te maken met een vrije en goed geïnformeerde keuze.

Deels te voorkomen
“We”, de internationale gemeenschap, veroordelen met klem het geweld op de verkiezingsdag, maar omhelzen de uitslagen die wel zijn behaald. Deze verkiezingen bieden echter geen stabiel toekomstperspectief. Was dit alles te voorzien? Ja. Was dit deels te voorkomen? Ja. Meteen na het akkoord hebben mensen uit Noord-Kosovo al benadrukt dat verkiezingen beter even konden wachten. Dat mensen zich eerst veiliger zouden moeten voelen. Dat eerst meer duidelijkheid zou moeten komen over de details van het akkoord. Meer tijd, minder focus op de interstatelijke relatie, meer resultaat op veiligheidsgebied en meer duidelijkheid voor en betrokkenheid van mensen in Noord-Kosovo had dit kunnen voorkomen.

Herhaling
Wat nu? Er komt al op korte termijn een herhaling van de verkiezingen in de stembureaus waar de invallen zijn geweest. Daar zullen nog minder mensen komen stemmen dan afgelopen zondag, omdat ze hebben gezien dat ze niet veilig zijn. Op basis van deze lage opkomst zal een gemeenteraad en burgemeester gekozen worden. Maar dan? Zolang angst overheerst, verandert er in feite weinig. Zal deze gemeente diensten kunnen verlenen aan burgers? Nauwelijks, als hardliners vrij blijven om te doen wat ze al jaren doen: intimideren en destabiliseren. Wordt Noord-Kosovo een betere plek om te wonen? Ik zie voorlopig niet in hoe.

Adequaat
In Noord-Kosovo bestaan drie veiligsstructuren. Eerst de Kosovo Politie, die weinig legitimiteit heeft in het gebied. Dan EULEX, de EU rechtsstaatmissie die optreedt wanneer de Kosovo Politie het niet redt. En tot slot de NAVO, wanneer EULEX een situatie niet aankan. Zoals EULEX het volgens Kosovaarse en Servische media formuleerde: we hebben adequaat gehandeld. We hebben EU-monitors en OVSE-personeel veilig uit Noord-Kosovo kunnen begeleiden en kunnen voorkomen dat ook in andere stembureaus resultaten zouden verdwijnen. Geen woord over de veiligheid van de stemmers.

Maar ik kan toch alleen maar vinden: nee, we hebben niet adequaat gehandeld. We hebben mensen voor een onmogelijke keuze gesteld en hen niet de veiligheid geboden die keuze in vrijheid te maken. En we hebben geen plan hoe we dit in de toekomst wel mogelijk gaan maken. Dus, hoezo, adequaat?

Geplaatst in Dialoog, Kosovo, Mitrovica | Tags: , , | Een reactie plaatsen

Moed in Mitrovica

Bijdrage van Jitske Hoogenboom aan de Vredesweek viering in het Stiltecentrum te Utrecht, 26 september 2013

Ik werk samen met mensen in Mitrovica, Kosovo. In deze stad wonen aan de ene kant van de rivier Albanezen en aan de andere kant Serviërs. Sinds de oorlog in 1999 eindigde is de rivier in feite een muur tussen beide bevolkingsgroepen. De meeste mensen durven de drie bruggen over de rivier niet over en hebben geen idee hoe het er aan de andere kant uit ziet.

Aan de noordkant van de brug, waar de Serviërs wonen, hoef je niet alleen bang te zijn voor de Albanezen aan de andere kant van de rivier. Je hebt evenveel reden om bang te zijn voor de mensen om je heen: als je besluit om wel de rivier over te steken, als je besluit om politiek actief te worden en de verkeerde mensen op de tenen trapt, dan kan dat volgen door een bom in je garage of auto. In deze situatie worden in november verkiezingen gehouden. De tegen campagne is vorige week ingeluid. De vrouw van een van de kandidaten is in elkaar geslagen in haar eigen huis. Een Litouwse politieman van de Europese Unie is vermoord.  Er zal de komende weken nog wel het een en ander volgen.

Wij werken met mensen die bruggen slaan. Die, in het geval van Mitrovica, bruggen oversteken. Die samenwerken met mensen met een andere achtergrond. Mensen die van dag tot dag bekijken: kan ik naar mijn werk, aan de andere kant van de rivier, of zijn de risico’s te groot? Die nu voor de keuze staan: ga ik stemmen, of zijn de risico’s te groot? En meestal steken zij over. En waarschijnlijk gaan zij nu stemmen.

Ik werk in een conflict gebied. Maar ik ben geen partij. Niemand heeft er belang  bij mij te schaden. Ik kijk vol bewondering naar de mensen die over hun eigen angsten heen stappen. Die zich niet laten verlammen en besluiten om wel te handelen.

Van buiten zien wij in oorlogen alleen het geweld. Maar in alle oorlogen zijn er ook mensen een andere weg kiezen. Die een hand uitsteken naar een vermeende vijand. Die initiatieven nemen om de mensen om hen heen te helpen. Die zich verzetten of onttrekken aan geweld. Dit is zo in Mitrovica. Dit was zo tijdens de oorlogen op de Balkan in de jaren negentig. Dit ook zo in oorlogen van vandaag, in Zuid Sudan en Congo. In Syrië.

Dat mensen in uitzichtloze situaties zich in blijven zetten voor vrede, voor medemenselijkheid. Dat mensen ondanks grote risico’s durven te kiezen voor een andere weg, voor een eigen weg. Dat geeft hoop. En deze mensen, die durven, zijn onze steun meer dan waard.

Geplaatst in Kosovo, Mitrovica | Tags: , , , , , , | 1 reactie

Vakantie in Kosovo

“He, wat doe jij hier?” roept een Servische werkkennis. Ik loop haar tegen het lijf op het rumoerige terras van Bebop, mijn favoriete café in Noord-Mitrovica. Ik ben op vakantie. Ik ben even in Kosovo voor een weekeinde. Een goede vriend trouwt in West-Kosovo en een Albanese bruiloft, dat moet ik meemaken. Ik grijp de gelegenheid aan om ook nog even langs te gaan bij mijn vrienden in het tumultueuze noorden. “Je bent gek”, constateert de Servische kennis met ongeloof, “ben je op vakantie, kom je naar deze plek of all places?!?”

Het moge duidelijk zijn, Mitrovica, conflict hotspot van Kosovo, wordt over het algemeen niet als toeristische trekpleister aangeduid. Nou ja, misschien voor ramptoerisme dan. Kosovo is als bestemming over het algemeen niet zo populair, terwijl buurlanden Macedonië en Montenegro booming vakantielanden zijn.

Ik zou willen dat Kosovo een toeristenwalhalla was. Voor de welvaartboost die het zou brengen. Het mini-landje heeft echt wel potentie. De jonge mensen zijn mooi, net als het berglandschap dat Kosovo omringt. En er zijn schitterende oude gebouwen van kloosters tot hamams. Daarnaast is er een hippe uitgaanscultuur in steden als Pristina en Noord-Mitrovica. En voor wie dat nog niet over de streept haalt: de koffie is net zo goed als in Italië en uiteten gaan is heerlijk goedkoop. Wat wil je nog meer?

Toch zijn de associaties bij Kosovo anders bij het grote publiek. De westerse toerist herinnert zich de tv-beelden van vluchtelingenstromen eind jaren negentig. En in de realiteit is het natuurlijk nog steeds geen multicultureel paradijsje. Maar daar hoeft een buitenstaander niet al te veel van te merken. Alleen de puinhopen op de brug van Mitrovica zijn een soort van indicator.

Terug over die brug in Zuid-Mitrovica krijg ik een forse handdruk van de Albanese bewaker van het kantoor van onze partnerorganisatie. “Voor werk ben je van harte welkom bij ons”, stelt hij, “maar voor vakantie hier komen, dat is helemaal fantastisch. Dat zien we nog liever.” Nog een jaar of tien en dan zal hopelijk blijken: ik ben afgelopen weekend een trendsettende toerist geweest.

Geplaatst in Kosovo | Tags: , , , | 1 reactie

Impressie BalkanBorrel “From Croatia to Kosovo: A European Peace in Process?”

 Door: Onno Groustra

Wat zullen de gevolgen zijn van integratie in Europa voor landen als Kroatië en Kosovo? Dat was een van de centrale vragen op de levendige Balkan Borrel van donderdag 13 juni. De Europese Unie stimuleert hervormingen en samenwerking in deze door oorlog verscheurde regio. Maar brengt het aanstaande lidmaatschap van Kroatië op 1 juli 2013 automatisch ook vrede en welvaart met zich mee? Een panel onder voorzitterschap van Linda Schevers boog zich plenair over deze vragen, waarna in vier groepen de verdieping werd gezocht. Ongeveer vijftig geïnteresseerden, studenten, een ambtenaar van Buitenlandse Zaken, medeorganisatoren van de Alfred Mozer Stichting en Linking Europe, en een handvol collega’s bezochten de door Tara Heemskerk georganiseerde avond.

IMG_1921

Mixed emotions

Vesna Terselic, een van de leidende vredesactivisten in Kroatië, gaf aan dat er in elk geval sprake is van ‘mixed emotions’ in haar land. Reismogelijkheden nemen toe, maar komen er ook kansen voor jonge mensen? Er is veel onwetendheid en onzekerheid over wat er precies staat te gebeuren.

Jan Marinus Wiersma, oud-Europarlementariër en nu verbonden aan het Clingendael instituut: “Kroatië wordt zonder verdere voorwaarden toegelaten en daar passen felicitaties bij. Maar het echte werk begint nu pas.” Nena Tromp-Vrkic geeft les aan de faculteit Europese Studies van de Universiteit van Amsterdam, maar heeft ook twaalf jaar bij het onderzoeksbureau van de openbaar aanklagers van het Joegoslavië Tribunaal gewerkt: “Kroaten koesteren geen hoge verwachtingen van de toetreding, maar een groot voordeel is dat ze nu deel gaan uitmaken van een groter wordende en veranderende politieke wereld. Het veranderen van de politieke cultuur is belangrijk voor Kroatië.”

“Als EU-lid mag Kroatië hopen dat burgerslachtoffers erkenning krijgen. En dat criminele misdaad beter bestraft gaat worden,” aldus Terselic. Ook respect voor minderheden is een belangrijk item, erkent Wiersma, hij ziet alleen geen rol voor de EU weggelegd met betrekking tot ‘Dealing with the Past’. “Maar landen die een genocide hebben doorstaan, hebben gewoon steun nodig!” werpt Vesna Terselic tegen.

Servië en Kosovo staan nog wat verder weg van de EU. Met het op 19 april gesloten akkoord over de normalisatie van hun relatie is weliswaar vooruitgang geboekt, maar er is nog veel onrust in Noord-Kosovo. De Servische bevolking is niet blij met de overeenkomst. Daarnaast is er nog veel criminaliteit in het noorden en investeringen bereiken nog niet degenen voor wie ze zijn bedoeld, stelt Nemanja Nestorovic. Hij is burgeractivist in de verdeelde stad Mitrovica en sinds 2009 aangesloten bij de door IKV Pax Christi ondersteunde organisatie Community Building Mitrovica (CBM).

IMG_1934

Transitional Justice

Vervolgens startten vier werkgroepen, waarvan de eerste met betrokkenheid van Justine Jones, lector en onderzoeker bij de faculteit Internationale Relaties van Universiteit Groningen.

  • Transitional Justice and EU-conditionality
  • The EU-mediated Kosovo-Serbian dialogue and the situation in Northern Kosovo
  • Citizens’ Perspectives on the EU
  • Dealing with the past in Croatia

Transitional Justice concentreerde zich op het International Criminal Tribunal for the Former Yugolavia (ICTY), oftewel het Joegoslavië Tribunaal. Nena Tromp-Vrkic wist als oud-medewerker bevlogen te vertellen over de soms ‘erg saaie’ processen. “Het gaat hier om het stapje voor stapje, beetje bij beetje verzamelen van bewijslast. Het is ook heel bijzonder dat een voormalig president als Milosovic voor dit hof is gedaagd, dan moet je je zaakjes wel goed voor elkaar hebben!”

“Ik ben tegen de voorwaarde van de EU: meewerken aan het Joegoslavië Tribunaal, anders geen lidmaatschap. Je moet oppassen met het inbrengen van politieke krachten in juridische processen.” Het tribunaal draagt, als het goed is, het nodige bij aan het bereiken en handhaven van vrede. Intussen gaat de Europese integratie voort, maar het bereiken van vrede is moeilijker.

Geplaatst in Dialoog, EU, Kosovo, transitional justice | Tags: , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

The agreement on northern Kosovo: making it a people’s process

Eind april zijn Servië en Kosovo tot een akkoord gekomen over normalisatie van hun relatie, en over het noorden van Kosovo. IKV Pax Christi is blij dat dit belangrijke akkoord gesloten is, maar maakt zich ook zorgen over de gevolgen ervan. Hierover leest u meer in de nieuwe Kosovo Alert genaamd “The agreement on northern Kosovo: making it a people’s process.

Hoewel dit akkoord het succes van de door HV Ashton gefaciliteerde dialoog in Brussel aantoont, is er een wereld van verschil tussen dit succes en de situatie op de grond. Het akkoord is verre van populair, zeker onder de Servische minderheid in het noorden van Kosovo, en zal op korte termijn waarschijnlijk voor veel onrust zorgen. Wil het april akkoord kunnen bijdragen aan duurzame vrede in het noorden van Kosovo, dan zal het eerst geaccepteerd moeten worden door lokale burgers. Hiertoe dienen Servië, Kosovo en de EU zo snel mogelijk de veiligheidszorgen van burgers in het noorden serieus te nemen en een inclusief proces te starten voor de implementatie van het april akkoord. Daarom bepleit IKV Pax Christi dat:

  1. Servië, Kosovo en de EU gezamenlijk en individueel zorgen voor een enabling environment voor vrede en veiligheid in het noorden van Kosovo;
  2. Servië en Kosovo zich inzetten om acceptatie van het akkoord onder lokale burgers in het noorden van Kosovo te bevorderen;
  3. De Europese Unie zich committeert aan een intensieve betrokkenheid bij het noorden van Kosovo.

20130502 Kosovo Alert May 2013_The agreement on northern Kosovo_Making it a people’s process

Geplaatst in Dialoog, EU, Kosovo, Mitrovica, Servie | Tags: , , , , , , | Een reactie plaatsen

Duidelijkheid voor inwoners Noord-Kosovo

PERSBERICHT Utrecht, 19 april 2013 Servië en Kosovo hebben vrijdag 19 april een historische overeenkomst gesloten over Noord-Kosovo, de regio die al jarenlang onderwerp is van conflict tussen de twee landen. Vredesorganisatie IKV Pax Christi zegt dat het een eerste … Lees verder

Galerij | Tags: , , , , , , | Een reactie plaatsen

Servië en Kosovo sluiten historisch akkoord

Servië en Kosovo hebben vrijdag 19 april een historische overeenkomst gesloten over Noord-Kosovo, de regio die al jarenlang onderwerp is van conflict tussen de twee landen. IKV Pax Christi is heel blij met dit akkoord. Mits het zorgvuldig wordt uitgevoerd en de burgers actief bij de uitvoering betrokken worden, kan het een eerste stap kan zijn op weg naar vrede en veiligheid in Noord-Kosovo.

Het akkoord is historisch omdat het, in de woorden van een van de partners van IKV Pax Christi in de verdeelde stad Mitrovica, de burgers in de regio voor het eerst duidelijkheid geeft. Daarnaast maakt het akkoord de weg vrij voor verdere normalisatie van de relatie tussen de twee landen. Hieronder de antwoorden op de belangrijkste vragen over dit akkoord.

Waarover gingen de onderhandelingen?
In Noord-Kosovo woont een Servische meerderheid die zich verzet tegen integratie in de Republiek Kosovo. De Kosovaarse regering heeft er nauwelijks controle. De onderhandelingen gingen over de autonomie van Noord-Kosovo, maar ook over de zelf-organisatie van Serviërs in geheel Kosovo en verdere normalisatie van de relaties tussen Kosovo en Servië.

Wat zijn de landen overeen gekomen?
Servië en Kosovo hebben op 15 punten overeenstemming bereikt. Noord-Kosovo zal bestuurlijk deel uitmaken van Kosovo en de Kosovaarse wetten zullen van toepassing zijn. De Servische gemeenschap krijgt verregaande autonomie en zal zelf een regionale politiecommandant nomineren. Ook de rechtspraak wordt voor de Servische gemeenschap door Serviërs gedaan, maar wel volgens Kosovaarse wetgeving. Beide landen hebben afgesproken elkaar verder niet te belemmeren richting EU integratie. Daarnaast is er afgesproken dat Kosovaarse veiligheidstroepen uit Noord-Kosovo wegblijven met garanties van de NAVO.

Wat betekent het akkoord voor de burgers in Noord-Kosovo?
Dit akkoord kan een einde maken aan jaren van onrust en onduidelijkheid over de status van Noord-Kosovo, dat een bevroren conflict dreigde te worden.  Serviërs in Noord-Kosovo zullen niet blij zijn dat dit akkoord inluidt dat ze (ook) Kosovaars staatsburger zullen worden. Waarschijnlijk zal de komende tijd de situatie gespannen zijn. Er is een groot risico op protest en geweld. Op de lange termijn biedt het akkoord een kans op een leven zonder bommen en geweld, met economische kansen, functionerend bestuur en op de lange termijn EU lidmaatschap. Een Servische medewerker van onze partnerorganisatie CBM reageerde opgelucht: “Eindelijk is er duidelijkheid.”

Wat stond er voor beide landen op het spel?
Zonder goede buurrelaties geen lidmaatschap van de EU, hebben de Europese regeringsleiders gezegd. De EU wil niet nog een land als Cyprus binnen haar grenzen. Om de weg naar EU-lidmaatschap in te kunnen slaan, moeten Kosovo en Servië betere onderlinge relaties ontwikkelingen. Met het huidige akkoord is aan een belangrijke voorwaarde van de Europese Raad voldaan en is de kans groot dat beide landen in juni beloond worden met een volgende stap in EU toenadering.
Servië wil daarnaast dat de Serviërs en het Orthodoxe culturele erfgoed in Kosovo zo goed mogelijk beschermd worden. Servië wil echter niet Kosovo, dat veel  Serviërs zien als een historische bakermat van hun cultuur en religie, als onafhankelijkheid land erkennen.  Kosovo wil juist door meer landen erkend worden, inclusief Servië.

Wat vindt IKV Pax Christi van het akkoord?
IKV Pax Christi is zeer verheugd dat er een akkoord is. Niet alleen kan dit akkoord bijdragen aan duurzame normalisering van de relaties tussen de twee landen, maar ook maar ook tussen burgers, tussen de Servische en Albanese bevolkingsgroepen. Een akkoord over Noord-Kosovo kan, mits het zorgvuldig wordt uitgevoerd, zorgen voor vrede en veiligheid voor burgers op de lange termijn. Het akkoord, dat (nog) niet openbaar is, voorziet hierin mogelijk deels: volgens gelekte informatie zal een gezamenlijke commissie met Kosovo en Servië onder begeleiding van de EU aan de slag met een implementatieplan.
Deze uitvoering vereist een lange termijn plan waarbij de lokale bevolking en leiders actief betrokken worden. Een inwoner van het noorden moet niet van de ene op de andere dag ‘in een ander land’, in een nieuwe situatie, wakker worden. Inwoners moeten betrokken worden bij de verdere uitwerking van de akkoorden. Zonder draagvlak wordt uitvoering lastig, zo niet onmogelijk. De afspraken van het  akkoord moeten zo snel mogelijk openbaar worden gemaakt.
Daarnaast is de actieve medewerking van Servië nodig om gemaakte afspraken uit te voeren. De Kosovaarse overheid zou zich veel meer moeten inzetten voor het versterken van zijn geloofwaardigheid in het noorden en vertrouwen onder de Servische meerderheidsbevolking moeten opbouwen. Tenslotte dient de EU een grote rol op zich te nemen.

Geplaatst in Dialoog, EU, Kosovo, Mitrovica, Servie | Tags: , , , , , | Een reactie plaatsen

Servië op de moeilijke weg naar Europa: Van Djindjic naar Dacic

Tara Heemskerk Op dinsdag 12 maart werd de moord op de Servische premier Zoran Djindjic herdacht. Het is tien jaar geleden dat de leider van de Democratische Partij (DS) voor het regeringsgebouw in Belgrado werd neergeschoten. Djindjic werd in 2001 … Lees verder

Galerij | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen

Happy national days!

Deze galerij bevat 3 foto's.

Kosovo is niet langer newborn. Afgelopen zondag, 17 februari, was het al weer 5 jaar geleden dat Kosovo haar onafhankelijkheid uitriep. Sindsdien is deze datum de nationale feestdag van Kosovo. In Pristina was ter gelegenheid van het eerste lustrum een militaire parade met veel vlagvertoon (maar niet … Lees verder

Galerij | Tags: , , , , , | Een reactie plaatsen

Koop een oplossing: Fonds voor het noorden

“Het noorden van Kosovo wordt gewoon gekocht” vertelt een lokale Serviër uit Mitrovica ons tijdens ons werkbezoek eind januari. Na jaren van verwaarlozing, komen er plotseling (inter)nationale investeringen en projecten in het noorden, stelt hij, zelf ook werkzaam voor een … Lees verder

Galerij | Tags: , , , , , , , | Een reactie plaatsen

A Discussion about Identity in Kosovo.

Deze galerij bevat 2 foto's.

Verslag van Balkanborrel 29 November 2012. The Question of Identity The last months of 2012 have been eventful for Kosovo. Former leading member of the Kosovo Liberation Army Ramush Haradinaj has been acquitted from the Yugoslavia tribunal and the peace … Lees verder

Galerij | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

Taboe, confrontatie, dialoog, …acceptatie?

Door Brita Trapman, stagiaire bij IKV Pax Christi ‘Homosexuality is not an issue in Kosovo, it is taboo,’ vertelde een Kosovaarse vriendin deze zomer. Homoseksualiteit is in andere landen wellicht zeer controversieel, maar het is tenminste een onderwerp van discussie. … Lees verder

Galerij | Tags: , | Een reactie plaatsen

Zet ‘m op EU!

Bijna twee weken geleden won de EU de Nobelprijs voor de Vrede. Controversieel. Gemengde reacties volgden.  Voor mij is het zo klaar als een klontje: dit samenwerkingsproject tussen voormalige Europese oorlogsvijanden verdient een pluim. De EU is een mega succesvol … Lees verder

Galerij | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

wat zou jij doen tijdens een Meltdown in Mitrovica?

Veel Nederlanders hebben een zwart-wit beeld van internationale samenwerking. De werkelijkheid is een stuk complexer.

Om inzicht te geven in de uitdagingen en dilemma’s van internationale samenwerking heeft IKV Pax Christi samen met Alice O een educatief spel ontwikkeld: “Meltdown in Mitrovica”.

Je kruipt in de huid van een IKV Pax Christi medewerker en reist af naar de verdeelde stad Mitrovica in Kosovo. Dan slaat de vlam in de pan.  Wat doe jij in zo’n situatie om lokale vredesactivisten en burgers te steunen? Bij het maken van je keuzes leer je meer over de situatie in Mitrovica en vredeswerk in Kosovo.

Nieuwsgierig? Speel het spel op www.benjijbaas.nl.

Geplaatst in inter-etnische spanningen, Mitrovica | 1 reactie

Alleen de vogels vliegen…?!

Een week voor ons vertrek naar Kosovo halverwege april werden we opgeschrikt door het nieuws over een bomaanslag in Noord Mitrovica, waarbij een Albanese man om het leven is gekomen. Ging het hier om een doelbewuste terroristische aanslag van extremistische Serviërs, zoals  sommige Kosovaarse politici in de media hadden verklaard of was er iets anders aan de hand? Het “incident”, de daarop volgende geruchtenstroom en de verklaringen van politici in het nieuws leidden tot onrust en verhoogde spanningen in Mitrovica, een stad waar de spanningen sinds de zomer van 2011 sowieso al waren toegenomen. Lees verder

Geplaatst in inter-etnische spanningen, Mitrovica | Tags: , , | Een reactie plaatsen

Our Future onderzoek

Bijna 10 jaar geleden startte IKV Pax Christi samen met lokale partners Integra en Fractal een uitwisselingsnetwerk van jongeren uit Kosovo, Servië en Nederland. Meer dan 100 studenten namen tussen 2003 en 2010 deel aan dialoog en studiereizen en organiseerden (Loesje) straatacties, lezingen en andere activiteiten over Europese integratie en het Kosovo conflict.

Sinds 2011 staat dit uitwisselingsnetwerk op eigen benen. Het dialoogprogramma van 2012 is georiënteerd op onderzoek naar onderwerpen die jongeren in de drie landen bezig houden zoals de rol van jongeren in politiek en maatschappij en nationale en Europese identiteit. De 18 deelnemers houden hun eigen weblog bij. Check it out op: http://ourfutureeu.wordpress.com.  Zie voor meer informatie ook : http://www.ourfuturenetwork.eu

Geplaatst in Dialoog, Uncategorized | Tags: , , | Een reactie plaatsen

Kosovo Alert: Improving the transparency of the Kosovo-Serbia dialogue and EU accession process

De volgende “Kosovo Alert” stuurden we in maart 2012 naar Europarlementariers in het kader van hun bespreking van voortgang in Kosovo. De belangrijkste aanbevelingen uit het document staan hieronder vermeld.  Key recommendations 1. A political dialogue should be started between … Lees verder

Galerij | Tags: , , | 1 reactie

Macedonia back in the news

By Arben Fetahi, former director of Inter-ethnic Project Gostivar and newspaper Monitor

Gostivar,15 March 2012

Ten years after the Albanian rebellion against the Macedonian state, violence between Albanians and Macedonians brings the country back on CNN and De Volkskrant. Mirjana Najcevska, also a former partner of IKV, plays an important role in the public debate following the violence.

A banal conflict about a parking place resulted with two dead and one arrested. Following the official report released by Macedonian police, two Albanians were killed by their Macedonian neighbour, a member of the Macedonian border police. This happened on 28 February in the city of Gostivar, 60 kms south-west fromSkopje.

Later that day, the spokesman of the Macedonian Ministry of Interior, Ivo Kotevski, described the incident as self-defense. This statement was interpreted by most Albanians as an attempt of the Ministry of Interior to protect the killer. It also confirmed their fears that the police do not treat  Albanians and Macedonians equally.

Gostivar’s citizens protested in the next two days asking for the resignation of the Minister of the Interior, Gordana Jankullovska, and her spokesman Ivo Kotevski. The protest on 29 February was more spontaneous, but the next-day protest was organized by the Municipality of Gostivar. The windows of several shops and businesses, owned by Macedonians, and the building of the Municipal Court were damaged by protesters. Protests were organized in Skopje as well, demanding the resignation of the Interior Minister and civic and independent control over the Macedonian police.

The next incident, excarbating the inter-ethnic tensions inMacedonia, occurred in Skopje, where a group of Albanian high schoolstudents were beaten in a city bus on 7 March. They were attacked by a group of masked Macedonians armed with baseball bats. Fifteen students were transported to the local hospital, three of them in a critical condition. At least 7 persons were arrested by Macedonian police the following days.

A violent response came soon. Two young Macedonian girls were attacked in Tetovo and some shops owned by Albanians in Skopjewere demolished. Local and national media as well as opposition parties are reacting based on their ethnic background. More flagrant were the comments by Dragan Pavlovic, editor of TV Sitel and daily newspaper “Vecer”. In his comment he called Albanians “inferior people”, concluding that Albanians are responsible for the latest developments in Macedonia. Albanian media and human rights defender Mirjana Najcevska asked the General Persecutor of the Republic of Macedonia to bring charges for provocation of inter-ethnic intolerance and hate speech. Najcevska has asked citizens to support her online petition for criminal charges against Dragan Pavlovic Latas (www.kvadraturanakrugot.crnaovca.mk).

In order to avoid gatherings of people, all sport events that were scheduled for this week in Tetovo and Gostivar region have been postponed. Governmental parties, VMRO-DPMNE (ethnic Macedonian) and DUI (ethnic Albanian), called for calm and asked people to believe that police and other institutions are working to find the guilty independently of their ethnic background.

At the moment the streets of Tetovo are empty after nine in the evening due to current tensions. The family of the police officer was moved from Gostivar for security reasons. Apart from that the atmosphere in Gostivar seems normal. Hopefully the situation will further calm down soon.

Geplaatst in Uncategorized | Tags: , | Een reactie plaatsen

Meanwhile….aan de andere kant van de Kosovaarse grens

Het heeft zich de afgelopen weken geroerd in Kosovo’s buurland Macedonië. Een land waar we tegenwoordig weinig meer van horen in het nieuws. Er wonen veel Albanezen in het westen van Macedonië, in stadjes als Gostivar en Tetovo. Dit gebied grenst aan Kosovo.  Ook in de hoofdstad Skopje woont een significante Albanese minderheid. In 2001, na het Kosovo conflict, zorgden inter-etnische spanningen tussen etnische Albanezen en Macedoniërs voor een gewapend conflict. Na een vredesakkoord ging het beter met het straatarme land, al baarde de alleen maar toegenomen segregatie zorgen voor de toekomst. Een paar weken geleden braken echter rellen uit in het stadje Gostivar na een gewelddadig incident…. 

In 2005 liep ik stage bij toenmalig IKV partner Inter-ethnic Project (IPG) in Gostivar. Arben Fetahi, oud-directeur van IPG en voormalige eindredacteur van de tweetalige krant Monitor, woont met zijn familie in Tetovo. Hij bericht over de huidige situatie in het Engels.

Geplaatst in Uncategorized | Tags: , | Een reactie plaatsen

Onderzoek bij Vetevendosje

Oud-stagiaire van IKV Pax Christi, Iliriana Banjska is momenteelvoor haar studie in Pristina. Zij doet onderzoek bij links-nationalistische partij & sociale beweging Vetevendosje.  Voor haar ervaringen in Pristina zie het artikel in DUB, een online blad van de Universiteit van Utrecht:  http://www.dub.uu.nl/artikel/achtergrond/warm-gevoel-als-ik-albanees-hoor

Geplaatst in Uncategorized | Tags: | 3 reacties

Een stap vooruit, maar nog een hele weg te gaan

Weer protesterende mensen in de straten van Pristina afgelopen maandag. De organisator, oppositiebeweging Vetevendosje, vindt dat premier  Thaci de onafhankelijkheid van Kosovo te grabbel heeft gegooid. Veel patriottische Kosovo-Albanezen zijn het daarmee eens. Vorige week sloot de Kosovaarse regering een historisch akkoord met Servië over haar deelname aan regionale fora. In ruil voor zelfstandige deelname moest Kosovo een referentie als “Republiek” inslikken. Op de naambordjes van regionale landenbijeenkomsten zal alleen “Kosovo” komen te staan, met vermelding van een voetnoot waarin aan de onenigheid over de status van Kosovo wordt gerefereerd.

 

Lees verder

Geplaatst in Dialoog | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen

Erkennen duurt het langst

Politieke partij Vetevendosje is van de actie en draagt haar boodschap op ludieke en soms radicale wijze uit: van het spuiten van grappige graffititeksten tot het omkiepen van Servische vrachtauto’s. Vetevendosje is namelijk boos. Boos op hun regering die Kosovo niet vooruit helpt in de vaart der volkeren. Met regeringsleiders die te druk bezig zijn hun eigen zakken te vullen. Boos vaak ook op buitenlandse machthebbers, zoals de Amerikaanse ambassadeur, die op ondemocratische wijze toezicht houden op de ‘onafhankelijkheid’.  Maar ze zijn vooral boos op Servië. Dat is de “vijand” en daarmee moet je niet praten. Lees verder

Geplaatst in Dialoog | Tags: , | 2 reacties

Hold your positions … liever niet

Na een week van gesprekken in Kosovo om grip te krijgen op de situatie in het Noorden, ben ik niet al te optimistisch dat er op korte termijn een duurzame oplossing gevonden kan worden voor het grensconflict en de barricades. Een … Lees verder

Galerij | Tags: , , | 2 reacties

De koning van Kosovo deel 2

Voor de nationale leiders van Kosovo, zou je eenzelfde hiërarchie van “koning, keizer, admiraal” kunnen opstellen als voor internationale leiders. Hasim Thaci, de huidige premier, is dan de keizer. Ramush Haradinaj, een andere voormalige rebellenleider, staat momenteel terecht voor het … Lees verder

Galerij | Tags: | Een reactie plaatsen